Acupunctuur

Wat is acupunctuur?
Acupunctuur vormt een onderdeel van de traditionele Chinese geneeskunde en wordt in China al minstens 3000 jaar toegepast bij zowel mensen als dieren. De eerste meldingen van gebruik bij dieren in het westen dateren uit 1750. Bepaalde punten op het lichaam worden gestimuleerd, van oudsher door gebruik te maken van naalden, maar tegenwoordig ook door middel van laagfrequente stroom, warmtebronnen, injecties, massage of laserstralen. Bij een breed scala aan ziekten kan acupunctuur een bijdrage leveren aan de genezing, of op zijn minst bepaalde klachten op een aanvaardbaar niveau houden, zoals de pijn bij allerlei chronische aandoeningen. Inmiddels wordt acupunctuur over de gehele wereld toegepast, soms als enige therapie, maar regelmatig ook in combinatie met westerse geneeswijzen.

Hoe werkt acupunctuur?
Volgens de traditionele Chinese filosofie stroomt door het lichaam energie, de zogenaamde "Chi"; verstoringen van die energiestroom kunnen leiden tot het optreden van ziektebeelden. Via de circa 350 acupunctuurpunten op het lichaam kan toegang worden verkregen tot de zogenaamde meridianen, "banen" waarlangs de energie stroomt. Stimulatie van de juiste (combinatie van) punten kan de energiestroom weer in balans brengen en aldus het lichaam helpen om ziekten te overwinnen. De westerse wetenschap heeft door middel van vele onderzoeken aangetoond dat het stimuleren van acupunctuurpunten een groot aantal effecten teweeg kan brengen in het lichaam. Zo is gebleken dat onder andere de volgende fysiologische reacties kunnen optreden:

  • stimulatie van zenuwbanen
  • verbetering van de bloedcirculatie, zowel algemeen als in bepaalde organen
  • opheffen van kramp in bijvoorbeeld spieren en maagdarmkanaal
  • vrijkomen van verschillende hormonen, zoals cortison in bij bijnierschors en endofinen (de lichaamseigen pijnstillers) in de hersenen.

Hoe gaat dat nou in z'n werk?
Er zal nog veel onderzoek verricht moeten worden voordat op een voor iedereen bevredigende wijze alle effecten van acupunctuur in kaart zijn gebracht. Vast staat in ieder geval dat het stimuleren van bepaalde punten op de huid een belangrijke positieve invloed heeft op een groot aantal lichaamsfuncties.

Wanneer is acupunctuur zinvol?
De belangrijkste toepassingsgebieden voor acupunctuur vormen functionele storingen van organen en orgaansystemen, waarbij verschijnselen zoals ontsteking, pijn of verlamming op de voorgrond treden. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan:

  • problemen in spieren, gewrichten en botten, zoals nek- of rughernia, heupdysplasie en andere artroses bij gezelschapsdieren
  • huidproblemen
  • neurologische uitvalsverschijnselen
  • ademhalingsproblemen, zoals astmatische bronchitis bij de kat
  • maagdarmproblemen zoals diarree en obstipatie
  • problemen bij de voortplanting zoals sub-fertiliteit
  • vage klachten ter gelegenheid van een verstoorde energiebalans, die bijvoorbeeld leiden tot verminderde prestaties bij wedstrijddieren
  • vruchtbaarheidsproblemen

Hoe lang duurt een behandeling?
Duur en en frequentie van een acupunctuurbehandeling hangen af van een groot aantal factoren, waaronder aard en ernst van de aandoening, alsmede het moment van ontstaan. Een behandeling duurt gemiddeld 10 tot 30 minuten. Voor een eenvoudig, acuut probleem is één behandeling soms genoeg, bij chronische aandoeningen zullen één of twee behandelingen per week gedurende ongeveer een maand noodzakelijk zijn om te oordelen of er een gunstig effect optreedt. Het kan zijn dat daarna de behandeling nog een aantal maanden moet worden voortgezet, maar dan meestal met een lagere frequentie.

Heeft acupunctuur bijwerkingen?
Vrijwel alle dieren ondergaan een acupunctuurbehandeling zonder problemen, er gaat zelfs vaak een ontspannend effect van uit. Bij gebruik van laser voelt een dier het geheel niets, het inbrengen van naalden geeft slechts zeer incidenteel aanleiding tot een reactie. Acupunctuur is een uiterst veilige methode van behandelen, er bestaan geen blijvende bijwerkingen. Af en toe kan een, kortdurende, verergering van bepaalde symptomen worden waargenomen, maar dit effect is nooit van ernstige aard en wordt altijd gevolgd door een verbetering.

Helpt acupunctuur altijd?
Nee. Er vindt op zijn minst een verbetering plaats, maar die hoeft niet altijd van de betreffende klacht te zijn. De meest gehoorde opmerking na de eerste acupunctuurbehandeling bij dieren is: "hij is weer zo vrolijk!".

Moet acupunctuur iedere dag?
Nee. Meestal is het zo dat er gestart wordt met vijf behandelingen, met een frequentie van één behandeling per week. Hierna worden de resultaten besproken en wordt er besloten om verder te gaan met acupunctuur of over te gaan op een andere behandelwijze.

Is het nodig om voor alle klachten acupunctuur toe te passen?
Het kan, maar het hoeft niet. Een ware uitspraak is: acupunctuur is een additieve geneeswijze (geen alternatieve). Additief betekent "toevoegend"; we voegen het toe aan de andere mogelijke (westerse) therapieën. Acupunctuur wordt vaak ingezet in het geval er geen verbetering van een bepaalde klacht optreedt, of als de bijwerking groter is dan de werking. Bedenk dat de beste pijnstillers die momenteel geregistreerd staan, ook een grote lijst bijwerkingen hebben. Het mooie van acupunctuur is, dat de energie van het dier zich reorganiseert en zorgt voor een vermindering van de klachten of een voor een oplossing van het probleem.

Wordt de behandeling vergoed door een dierziektekostenverzekeraar?
Dierziektekostenverzekeraar Dier&Zorg vergoedt de acupunctuurbehandelingen die zijn uitgevoerd door een geregistreerd dierenartsacupuncturist.

Hoe weet ik of mijn dier misschien baat heeft bij acupunctuur?
Om te weten of een dier baat zal hebben bij acupunctuur, is het verstandig om met ons telefonisch contact op te nemen, of met het dier langs te komen. Zo kunnen de problemen doorgenomen worden en kan er een inschatting gemaakt worden van de kans van slagen.

Hoe weet ik of de behandeling vakkundig gebeurd?
In onze praktijk is Anne-Marie Cuppen gediplomeerd dierenartsacupuncturist, en aangesloten/geregistreerd bij de Samenwerkende Nederlandse Veterinaire Acupuncturisten (SNVA).Voor wat betreft de acupunctuur, heeft zij als basis enkele algemene humane acupunctuuropleidingen gevolgd, georganiseerd door de NAAV (Nederlandse Artsen Acupunctuur Vereniging). Vervolgens heeft zij een veterinaire acupunctuuropleiding gevolgd, georganiseerd door het IVAS (International Veterinary Acupuncture Society) te België (Brussel).